Blog

Het gaat goed op de missie. Veel projecten die in de voorgaande jaren opgezet zijn, zijn nu voltooid. De koeien lopen te grazen en eentje heeft al een kalf gebaard. De melk is voor het kindertehuis. De oliepers en de graanmolen zijn in werking. Nu hoeven de mensen uit het dorp niet meer hun maïs in de stad te laten malen, maar kunnen ze dat hier doen. Met de opbrengst hoopt de missie op den duur minder afhankelijk te worden van de donoren, hoewel dat natuurlijk nu nog lang niet in het verschiet ligt. Maar het is een goed streven om onafhankelijker te worden. Natuurlijk moet de missie een missie blijven en zal er altijd geld nodig zijn. Er zijn vanzelfsprekend ook problemen. Door de inflatie van de T. Shilling worden de goederen ook steeds duurder en hebben de mensen minder te besteden. Geld om de salarissen te compenseren is er niet. Gelukkig heeft iedereen wel een stukje land waarop de eerste levensbehoeften verbouwd kunnen worden.

Wat mijzelf betreft: het was goed om hier naar toe te gaan. Hier heb ik het afscheid nemen van Ineke op een bijzonder intensieve manier ervaren. Anders en ook directer dan in Nederland. In Kilangala was zij zo volop aanwezig. Alle dingen spreken nog van haar. Het leek wel of de tijd hier op mij gewacht heeft. Haar laatste dingen lagen nog naast het bed. U kunt zich voorstellen dat het voor mij heel intensieve weken geweest zijn, temeer dat ook de grote kist met dagelijkse spullen, die wij anderhalf jaar geleden uit Nederland verstuurd hadden, nu pas aankwam. Ik heb ook ons werk hier: educatie weer ter hand genomen. Maar ik moet mij beperken tot een paar hoofddoelen. Ik had in Nederland al besloten om ieder jaar hier een paar maanden naar toe te gaan. Ik moet mijn werk dus concentreren in die 2 of 3 maanden. Mijn eerste project is het voortzetten van de kleuterschool waar Ineke mee begonnen is en die – o, wonder – tijdens mijn en haar afwezigheid sinds maart gewoon is door gegaan. Dat is echt een compliment. Maar de kleuterschool kan niet zo primitief blijven zoals hij nu is. In samenspraak met Mozes, de manager en het missie-bestuur is er een prachtig stuk land beschikbaar gesteld om een school te bouwen. De waterleiding [voor goede sanitair!] loopt er vlakbij en zo nodig kan er ook elektrisch zijn. Ook is er ruimte voor een groot speelveld en vlakbij kunnen de kinderen leren te tuinieren [van levensbelang hier]. De school krijgt drie echt ruime klassen [ 9x 7meter] en een lerarenkamer. De totale afmeting wordt 19 x 17 meter. Echt groot. Het leuke is dat de kleuterschool gebouwd gaat worden door de aan de missie verbonden “VTC”, een opleidingsschool voor vakmensen, zeg maar een ambachtsschool. Het mes snijdt daardoor aan twee kanten: er komt een prachtige kleuterschool, de VTC heeft een prachtige opdracht en de leerlingen kunnen zich bekwamen in het bouwen.

Natuurlijk zit aan dit alles ook een kostenplaatje. Niet zozeer de lonen, [ook de stenen worden zelf gebakken], maar vooral ook de materialen zoals hout voor de spanten en ramen, dak-golfplaten, verf , sanitair, leidingen enz enz. Ik vermoed dat de kosten rond de 4000 euro zullen liggen. Bouw daar in Nederland maar eens een school voor. Ik probeer samen met de stichting Protanz het benodigde geld te verzamelen. De eerste aanbesteding financier ik voorlopig uit eigen middelen. Educatie! Zo’n kleuterschool is broodnodig. De kinderen moeten hier pas met 7 jaar naar de lagere school. Tot 3 jaar zijn ze op de rug van hun moeder, maar vanaf hun vierde lopen ze zich maar te vervelen. En ik denk dat kinderen graag wat doen: dat zij zich graag ontwikkelen. De meesten hebben nog nooit een kleurpotlood gebruikt. Als je ziet hoe graag ze wat werken, draait je hart in je lijf rond. De school biedt een heel goede gelegenheid voor ontwikkeling. Er komt een klas voor de kleintjes van vier jaar [ het grootste lokaal 9×7]. De kinderen van 5 en 6 kunnen ieder ook hun eigen klas krijgen [8×7]. De oudste groep wordt dan tevens voorbereid op de lagere school. Maar niet alleen de kinderen mogen zich ontwikkelen. Ook de meester! Juma, onze tuinman, die een geboren onderwijzer bleek te zijn, gaat voor een jaar naar Morogoro om daar een opleiding te volgen voor kleuterschoolonderwijzer. Hij wordt zolang vervangen door iemand van de missie die dan straks, naast Juma, de 2 e onderwijzer wordt. Voor de kleinsten zoeken we t.z.t. iemand. We zijn ook bezig een soort schoolplan te ontwikkelen. Daar hebben we hulp bij nodig. Ikzelf heb weliswaar onderwijs genoten, maar weet niets van pedagogiek of didactiek . Wie wil daarbij helpen? Ik ben erg verheugd dat als ik in juli hier terug kom de school wellicht al klaar kan zijn.

Het andere project waar ik mee bezig wil zijn is het exploiteren van een 2e waterbron. Op het moment dat ik dit schrijf is men echter nog steeds aan het onderzoeken of de bron, die heel moeilijk bereikbaar is, ook in het droge seizoen water geeft. Op den duur is een 2e watervoorziening onontbeerlijk gezien de toename van de plaatselijke bevolking, maar ook door de aanwezigheid van een steeds groter wordende middelbare school in de omgeving van Kilangala die ook van de waterleiding van Kilangala gebruikt maakt.

Ik hoop 9 januari 2007 weer terug te vliegen naar Nederland. Al voorvast en ieder goede kerstdagen gewenst.

Vandaag ga ik weer naar Kilanga.

Allereerst voor mijzelf. Ik wil daar, op die plek waar Ineke overleden is, mij opnieuw bezinnen. Gelukkig gaan mijn kinderen mee. Hoe lang we er blijven hangt af van de omstandigheden. Ook willen Katerine en ik nog op Safari gaan. Maar los van dit alles is er nog ander nieuws:

Mozes, de manager van de Kilangala Missie, is in september in Nederland geweest en hij heeft ook bij mij gelogeerd. We hebben in principe afgesproken dat ik ieder jaar enkele maanden naar Tanzania kom om aandacht te besteden aan de projecten die Ineke en ik hebben opgezet.

Belangrijk in de educatieve sector is het verder ontwikkelen van de kleuterschool, lesmateriaal aan de Godsdiensleraren. Wat ook een heel belangrijk punt wordt is heel concreet de watervoorziening: het exploiteren van een nieuwe waterbron.

En nu het grote nieuws: de PKN gemeente te Wormer zal iedere 3e zondag voor dit waterproject collecteren. Geweldig: wat fijn dat we op die manier door kunnen gaan! Ik hoop u spoedig weer te kunnen berichten, maar dan ter plekke vanuit Tanzania.

Omdat veel mensen mij er naar vragen, wil ik proberen iets te vertellen wat er zich afspeelde rond het overlijden van Ineke. Het was al een paar dagen behoorlijk slecht weer geweest in Kilangala en maandag 13 maart klaagde Ineke een beetje over oorpijn. De pijn was niet hevig, ook niet constant, maar af en toe vervelend. Dinsdag overdag precies hetzelfde. Maar ze was vol levenslust en vol plannen. Ze was o.a. bezig met ideeën te verzamelen om goederen, zoals manden en matten, van sisal te vervaardigen. Sisal is een vezel die in Tanzania uit een soort cactus gewonnen wordt. Vroeger werd er touw van gemaakt. Heel sterk. Ze was bezig contacten te leggen met een kunstenares die Afrikaanse patronen en motieven zou kunnen ontwerpen. De vrouwen uit het dorp zouden de artikelen kunnen vlechten en wij zouden dan kunnen proberen die dingen hier te verkopen en zo zouden daar vrouwen weer inkomsten hebben.

Dinsdagavond zaten we zo gezellig bij elkaar. Zij met haar ideeën. Ik was bezig met het voorbereiden van een les voor de godsdienstleraren de volgende dag: over de namen van Jezus. Ineke ging vroeg naar bed omdat zij zich toch niet zo lekker voelde. Die nacht [van dinsdag op woensdag] begon zij erg ziek te worden. Hoge koorts (‘39.4’), overgeven en wat diarree.

Tegen de ochtend kwam een artsverpleger van het hospitaal van de missie en die heeft haar een injectie tegen de misselijkheid gegeven en een infuus tegen verdroging. Hij dacht dat het malaria was. Dat bleek later niet zo te zijn. In de loop van de woensdagochtend zakte de koorts. Rond 10 uur kon ik nog redelijk met haar praten, maar daarna werd ze steeds onrustiger. Maar omdat de koorts zakte maakten we ons niet al te veel zorgen. Rond het middag uur nam haar verwardheid als maar toe. Maar hoe gaat dat dan: je wilt het nog even aanzien.

Maar rond half twee begon het mij te gek te worden: zo had ik Ineke nog nooit meegemaakt. Lieve mensen van de missie hebben haar met de missie-auto naar Sumbawanga gebracht, 40 km verder, naar het ziekenhuis waar Ineke vaak zelf patiënten naar toebracht. Toen wij daar aankwamen, het zal ongeveer half vier geweest zijn, was haar toestand nog dramatischer. We moesten haar echt met een aantal mensen vast houden. In het ziekenhuis schatten de artsen de situatie ook niet zo ernstig in: ze had helemaal geen koorts en de onrust zou komen door vochtverlies. Toen ook daar niet de situatie verbeterde kwam opeens het idee dat ze wel eens cholera kon hebben. Ze moest zelfs naar een barak. Tegen dit onzinnige idee heb ik scherp geprotesteerd. Intussen, toen ik bij haar zat, kreeg ik het idee dat ik haar ook al niet meer kon bereiken. Ook werd haar ademhaling steeds onrustiger en begon zelfs te stokken. Ik begon te beseffen of ik wilde of niet, dat Ineke wel eens stervende zou kunnen zijn. Ik riep: “Laat die chirurg (ik wist zijn naam niet, maar ik wist dat hij zeer op Ineke gesteld was), die dikke, laat die dikke dokter komen!” Toevallig had ik een sterk soort zaklampje bij me. Daarmee scheen ik in haar ogen. Die reageerden niet meer. Ik heb haar in mijn armen genomen. Misschien dat zelfde moment kwam die dokter aangerend met beademingsapparatuur. Hij heeft van alles nog geprobeerd om haar te reanimeren, maar ik vermoed dat Ineke al gestorven was voor hij kwam. Hij omhelsde me en zei: “Samehani, pole sane” (sorry, ik leef met je mee) en hij huilde. Het was toen half zes.

Achteraf is het meest waarschijnlijke dat zij een bloeding gehad heeft in haar hersens. Die bloeding kan direct of indirect verband houden met die oorontsteking. Wat mij troost is dat zij overleden is aan een ‘gewone westerse ziekte’, die als het hier was gebeurd, waarschijnlijk ook niet adequaat onderkend zou zijn, naar diverse medici mij verzekeren. Nu ik dit schrijf komt alles weer bij me boven. Maar het is goed om dit te schrijven. Wat er daarna allemaal gebeurde is teveel en te onwerkelijk en te onwezenlijk om nu te vertellen. Misschien later eens. Woensdag 22 maart ben ik s‘ochtends met haar lichaam op Schiphol aangekomen. Maandag 29 maart hebben we haar begraven te Bolsward. Eèn ding wil ik wel zeggen: wat is er daar in Tanzania, in al die verschrikking een liefde geweest van de mensen van de missie en van de Moravian Church en hier in Nederland van alle kanten. Voor die liefde, die ik nog dagelijks ondervind, wil ik u heel hartelijk bedanken. Het heeft mij op de been gehouden en het houdt mij op de been.

Ik ben verbaasd en verwonderd over de schrille tegenstellingen in dit land. Vanmiddag met een stervende man naar Kundi gereden, dwars door de velden. Aangekomen bij zijn kleine lemen hut, werd hij op een rieten mat, op de grond gelegd in de schaduw van de boom. Vol liefde omringd door zijn vrouw en kinderen. De man was zo ziek, omdat hij veel te weinig voedsel had gehad: gewoon ondervoed! De mensen zijn zo arm, wij weten niet wat het betekent om zó arm te zijn, dat je geen voedsel kunt kopen. De begrafenis zal deze week een groot feest worden waarbij kosten noch moeiten zullen worden gespaard.

Morgen zal hij in de hemel zijn…

Er is een gezegde in Nederland: verwondert u slechts! Dat doe ik! Even heb ik bij de familie gezeten en met ze gesproken. Vol overtuiging wordt er gezegd: Mungu saidi (God zal helpen). Eigenlijk wil ik heel graag helpen, maar hier sta je met lege handen, gelukkig is het geloof van deze mensen zo groot!

Toen ik terugreed naar huis, dwars door de velden en over zandwegen, werd ik overweldigd door de schitterende natuur, . Dat wij dit mogen doen, dat wij hier mogen rijden. En toch staan we met lege handen. Wij krijgen zoveel terug voor het kleine beetje dat we kunnen doen. Wij verwonderen ons elke dag.

Vanuit een koud en regenachtig Tanzania. Het is natuurlijk niet zo koud als in Nederland, maar het is hier nu regentijd. De mensen hier zijn er heel blij mee en dat kunnen we ons ook voorstellen. Want droogte is verschrikkelijk en we hebben dit jaar nog te weinig regen gehad. Maar persoonlijk houd ik toch meer van de zon! Het is ook vreselijk om te zien hoe de mensen en ook de kleine kinderen op blote voeten en met dunne kleertjes aan rondlopen terwijl wij zelf een dikke trui en warme kleren aan hebben. Vanmiddag kwamen drie jongens doorweekt bij ons binnen, koud en verkleumd en ze lopen nu in de kleren van Herman rond. Meestal is de regen kort maar heftig: de wegen worden onbegaanbaar en het buitenleven ligt even stil. Het gaat verder heel goed met ons. We zijn hard aan het werk.

De kleuterschool begint goed te draaien: er komen iedere dag rond de 30 kinderen. Iedere morgen vertellen we een bijbelverhaal, we zingen, we doen spelletjes en maken werkjes. We hebben voor alle kinderen een klein schoolbordje en krijtjes gekocht (doet wat denken aan een lei met griffel) daarmee doen we wat voorbereidende schrijfoefeningen. We zijn nu bezig om te leren tellen en kleuren te leren. Het is inderdaad moeilijk om zonder materiaal een leerplan op te stellen. Vanmorgen kregen we het geweldige idee om een schooltuin aan te gaan leggen en bomen te planten! Hoe we dat moeten realiseren weten we nog niet, het plan is vandaag geboren en het past heel goed binnen de cultuur hier!

De eerste cursus van zes weken voor de leraren is afgerond. De mannen willen graag verder, maar we hebben eerst een weekje rust ingebouwd om ook zelf weer wat op te laden.

De kindernevendienst loopt heel goed: we moeten wel veel begeleiding geven, we hebben een heel klein lokaal en gemiddeld 70/80 kinderen. We hopen dat we in de toekomst steeds minder nodig zijn. Afgelopen zondag zijn we voor het eerst op rondreis gegaan. We hebben twee dorpen bezocht: Nkana en Sintali. In Nkana hadden we een bijzondere hartelijke ontvangst. ’s Morgens thee, met melk en suiker (!) en om het geheel af te maken: mandazi (dat zijn oliebollen zonder krenten of rozijnen). Daarna de kerkdienst waarbij we veelvuldig over en weer de groeten uitwisselen! Toen de preek zou beginnen, begon het in eens heel hard te regenen, (op het dak van golfplaten) zodat de preek niet meer te verstaan was! Maar regen is de grootste zegen die er bestaat! Na de dienst die totaal drie uur had geduurd, een rijkelijke maaltijd: een dienblad vol rijst en een gekookte kip.

Voor ons waren de speciale delen bereid, zoals eierstok en vagina, de vruchtbare delen speciaal voor de gasten!!! Tot slot wachtte ons de grootste verrassing: we kregen een kip cadeau! Op weg naar de volgende plaats: Sintali. Nog nooit eerder zag ik zo’n volle kerk.

Maar ik zag ook nooit eerder zo’n kleine kerk . de kerk was ongeveer 3 bij 6 meter. Het dak is van gras, de muren van leem. Dit kerkje was met zo’n dertig mensen afgeladen vol en buiten stonden de toeschouwers voor de ramen, want een blanke is hier toch een nog bijzonderheid. Het was een geweldige dienst . Hoe klein het kerkje ook is er zijn twee koren, en er werd gezongen en gedanst! Ook hier na afloop weer rijst met gekookte kip!!

Soms voelen we ons zeer beschaamd, vanuit hun armoede wordt een kip voor ons klaargemaakt!! Kregen we in Nkana een prachtige witte kip cadeau, hier kregen we ook nog een prachtige zwarte kip cadeau!!

Zo hebben we nu kippen, mensen in Lollum u zult het niet geloven , maar we hebben ook nog een haan gekregen! Ze scharrelen nu gedrieën op ons erf en kakelen ons ’s morgens wakker!!! We gaan nu maar een nachthok voor ze bouwen, ver bij ons huis vandaan! Maar het is enig om te zien hoe ze gezellig rond het huis lopen te pikken en ’s avonds rennen ze de keuken in en gaan ze bovenop de zakken houtskool slapen!

Sep moest eerst al aan de twee katjes wennen, nu zijn er nog twee kippen en een haan bijgekomen!! Sep rent soms wat rond met de katjes in z’n bek. Dat is kostelijk om te zien , maar de kippen zijn toch wat minder van Sep gediend en zeker de haan!!!

Tot zover vandaag. Veel liefs en tot de volgende keer!

Deze week kreeg ik al heel lief een berichtje waarom we al zolang niets van ons lieten horen. In de eerste plaats omdat we gewoon geen verbinding kregen: dat blijft een crime. In de tweede plaats omdat we het gewoon heel druk hebben.

We zijn vorige week begonnen met de kleuterschool. We hebben nu dertig kinderen die iedere dag trouw komen. Als gebouw gebruiken we de kerk. Heet zoiets multifunctioneel? Ik geloof van wel. De kinderen zitten op matten op de grond, maar we hebben nu wel bankjes besteld: dat is wat overzichtelijker. Juma, onze tuinman, blijkt een geboren onderwijzer. Iedere dag bespreken we het programma. Hij doet het en ik help hem een beetje. Ik probeer hem elke dag wat nieuws te leren; de jongen heeft nooit de kans gehad om naar school te gaan, maar hij pakt het heel snel op.

Iedere morgen om 9 uur begint de chekechea (spreek uit: tjseketsjeaa). We slaan dan op een oude velg (van een vrachtauto) met een stuk ijzer en van alle kanten komen de kinderen aan lopen. We beginnen met een liedje, een kringgesprek en een verhaal. Daarna doen we allerlei spelletjes. Om kwart over tien krijgen de kinderen ugi (maïspap met suiker) om wat energie op te doen. Van de giften uit Nederland hebben we onder andere meel en suiker gekocht. De kinderen zijn daar heel blij mee. Daarna handen wassen: dat is heel gewoon hier, omdat ze met hun handen eten en tandenpoetsen. Gek hoor, maar wel leuk! Daarna gaan we “leren”: kleuren, tekenen of prikken. Ik heb van spijkers en een stukje hout prikpennen gemaakt en als voorbereidende schrijfoefening werkt dat geweldig. Misschien is het wel heel ouderwets, maar ja, het is lang geleden dat ik naar de kleuterschool ging. De kinderen vinden het fantastisch en daar gaat het om. Om twaalf uur gaat de school uit. Ik zeg wel 9 uur en 12 uur, maar hier begint de dag om 7 uur. Dat noemen ze 1 uur. 9 uur is dus 3 uur en 12 uur is 6 uur… Kunnen jullie dit nog volgen?

We zijn heel druk bezig leraren op te leiden voor de verschillende scholen. Het is verbazingwekkend hoe weinig de leraren weten. Een atlas hebben ze nog nooit gezien. Ze hebben geen idee van tijd, gisteren en vandaag weten ze nog. Maar   we kunnen boekwerken schrijven over hoe mensen denken en doen. Leraren staan nog met een stok voor de klas!

We zouden het best fijn vinden als sommige mensen hier stage zouden willen lopen of een werkvakantie zouden willen doen. Bijvoorbeeld bij de scholen helpen, zeker als je op de PA zit mag dit misschien wel voor punten of in het kinderhuis of bij straatkinderen of in het ziekenhuis (elk meisje of vrouw mag bevallingen bijwonen en dat is heel bijzonder)? Er zijn mensen die graag op een computer willen leren werken, maar helaas zijn er nog geen computers, dus dat moet nog even wachten. Denk er maar eens over na!

Als jezelf de reis betaalt krijg je hier kost en inwoning gratis en boven alles heel veel dankbare mensen en heel veel liefde. Schrijf een briefje, met je ideeën en motivatie en je krijgt zeker antwoord! Als je met een aantal komt is de reis ook goedkoper!

Wij zijn dankbaar dat we hier mogen zijn en genieten van de dagen, van de liefde en de dankbaarheid!! Het maakt ons leven heel rijk!

Lieve mensen, als ik dit schrijf zijn er in onze tuin de eerste zonnebloemen uitgekomen. Het weer is hier meestal heel aangenaam en zonnig, maar het kan ook dagenlang regenen en behoorlijk koud zijn. Hoewel het voor ons gevoel veel regent, blijkt er toch te weinig water te vallen. Dat kunnen we zelf constateren doordat het beekje dat naast ons huis loopt nog steeds droog staat. Dit terwijl het vorig jaar rond deze tijd, toen wij hier voor het eerst waren, lustig stroomde. In de omringende landen, zoals Kenia en Zambia en ook Noord Tanzania zelf, blijkt er te weinig water te zijn en dus hongersnood.

Dat merken wij o.a. doordat de prijzen van het maïs hoog zijn: voor de grotere boeren hier wel een voordeel. Toch maakt ook hier zich iedereen zorgen over het water, want water…, als dat er niet is, dan is er geen leven. Daarom zijn wij ook zelf bezig met waterhuishouding! Geen lekkende kranen (hoewel dat hier bijna onmogelijk te realiseren is). We zijn ook bezig goten langs ons huis te maken. Op dit moment zijn onze mensen in de tuin bezig een put in ons terrein te graven van zo’n 3 meter diep en 4 meter doorsnede. Daarin kunnen we dan het regenwater opvangen en dat gebruiken voor de droge tijd. Het is echter vreselijk duur. Arbeidskracht is wel goedkoop hier (1 euro per man per dag), maar de materialen zijn des te duurder: cement, stenen, ijzeren bewapening, om maar te zwijgen over het loodgietersmateriaal, dat bovendien van zeer slechte, Chinese, makelij is. Ik denk dat het geheel: goten, pijpen, afsluiters, leidingen enz enz, rond de 1000 euro komt. Voor Nederlandse begrippen misschien niet eens zo duur, maar hier (ook gezien ons budget) een vermogen. Toch willen we doorzetten om te laten zien dat er tegen watertekort wel wat te doen is. Bovendien past dit in een groter plan om in samenwerking met de missie een tweede moeilijk toegankelijke, waterbron, boven in de bergen te gaan exploiteren. De enige waterbron die er nu is wordt eigenlijk te klein, omdat er ook een grote middelbare school gebruik van maakt. Dit gaat echter wel 4000 euro kosten en daar zou een aparte financiering voor moeten komen. Misschien hoort u daar nog eens over!
Het is zaak dat men beseft hoe belangrijk water is en wordt. Hebben wij in Nederland daar wel oog voor?
 
In januari zijn we begonnen met ons eigenlijke werk hier: educatie, ontwikkeling en zorgen dat de mensen hier, onder de gegeven omstandigheden, zich zo goed mogelijk kunnen ontplooien.
Het lijkt hier echt nog op onze tijd van voor de oorlog. Ook heel intelligente mensen moesten gewoon op het land werken: helemaal geen middelbare school, dus hup geld verdienen. 
We richten ons daarbij eerst op de kinderen en straks via de kinderen op de ouders.

Het eerst zijn we begonnen met het lesgeven aan godsdienstleraren. Dat gaat heel goed. Er zijn daar verhalen over te vertellen waar je een boek mee kunt vullen, maar dat later. Ten tweede zijn we deze maand begonnen met een kindernevendienst. We gaan aan ons eigen succes bijna te gronde. Zeventig tot tachtig kinderen iedere zondag. Probleem is (net als in Nederland) mensen te vinden die willen helpen. Ten derde zijn we hier een kleuterschool begonnen voor kinderen van 5 en 6 jaar. Over die leeftijd zijn we erg streng, omdat anders ook de kleinere kinderen meekomen. Kinderen van 5 en 6 passen hier al op hun jongere broertjes of zusjes als hun moeder naar de shamba (=bouwland) is. De kleuterschool vergt heel veel energie, omdat we ook meteen de leraren moeten zoeken, betalen en opleiden; nu voorlopig werk genoeg. Fijn om even naar de zonnebloemen te kunnen kijken en even tot rust te komen. We werken gestaag door en we zijn blij dat zoveel mensen met ons meeleven in Nederland. Dank voor uw lieve brieven en giften: dit steunt ons enorm. We hebben voor de kleuterschool nu tandenborstels gekocht, kleurpotloden en papier. Verder laten we meubeltjes maken en maken wij zelf lesmateriaal. Het is moeilijk om van niets ‘iets’ te maken, maar je wordt hier wel heel creatief. We hebben nu een klas van dertig kleuters die elke dag komt. We schenken iedere morgen ugi (=maispap met wat suiker), de kinderen zijn daar dol op. Tot zover deze keer.

Veel liefs van ons voor u allen.

Januari begint weer op dreef te komen. We zijn nu volop aan het werk, maar proberen ook onze rust in te bouwen. Er is hier zoveel te doen!!! Er lopen nu verschillende projecten. Zoals de opleiding van leraren, kindernevendienst en het onderzoek naar de mogelijkheden om kleuterscholen op te starten. Maar naast onze eigen projecten wordt er ook hard gewerkt aan andere projecten.

Vandaag wil ik ook iets over een andere project vertellen , waar we indirect bij betrokken zijn! Het kindertehuis!!! Rosa is het hoofd van het kinderhuis en veel moeders hier uit het dorp zijn betrokken bij de verzorging van de kinderen!! Op dit moment zijn hier ongeveer 15 kinderen ! Het zijn kinderen waarvan de moeder is overleden. Omdat de bevolking absoluut niet met flessenmelk kan omgaan ( ook al vanwege de warmte) heeft de familie dan een groot probleem. De familie komt hier naar toe om te vragen of de kinderen hier verzorgd kunnen worden.

De afspraak is dat ze hier tot twee jaar kunnen blijven, want over het algemeen kunnen kinderen dan bij de familie thuis verzorgd worden. Vaak gebeurt dat, maar evenzo vaak komt de familie niet meer opdagen!! Met als gevolg dat rosa veel kinderen in haar gezin heeft die hier gewoon gebleven zijn. Zelf heeft ze ook acht kinderen dus druk is het daar altijd!!!maar zelf zegt ze altijd: ach waar er tien eten, kunnen er ook twaalf of veertien hun buik vullen. Het is een warme en gastvrije familie, maar dit is ook typisch Afrikaans! “Alleen op de wereld” bestaat hier niet, ook niet voor ons. Eerlijk gezegd zijn de maaltijden hier ook gemakkelijk te delen. Er wordt een grote pan Ungari (maïsmeel in water gekookt, een soort stijve lammetjespap) op tafel gezet, iedereen wast de handen en graaien maar!

Maak een balletje ungari met je rechterhand en eten!! Wij zijn ook bijna verleerd hoe je met mes en vork moet eten! Deze week was voor het kinderhuis een nare week omdat er vrijdag nacht plotseling een kindje overleed. Iedereen is daar natuurlijk heel erg van onder de indruk, de andere kinderen, maar ook de moeders die de kinderen verzorgen!!

Hoewel hier toch nog veel kinderen overlijden is en blijft het toch een hele schok om mee te maken!! Deze week heb ik voor het eerst zelf patiënten naar het ziekenhuis gebracht. Een indrukwekkende ervaring, om over zandwegen toch op tijd het ziekenhuis te bereiken. Het ging in dit geval om een veertienjarig meisje wat zwanger was gemaakt. Heel tragisch!!!

De baby wilde graag komen, maar het lichaam van dit meisje was nog veel te klein!! Hier op de post kunnen we geen grote operaties doen dus naar de stad!!! Als je zo’n ziekenhuis in de stad ziet, hoop je toch maar dat je daar nooit terecht komt. De verpleegsters dragen groene kaplaarzen, dat is voor ons toch een raar gezicht, wij houden toch meer van het steriele wit nietwaar!!! En van schone bedden en vloeren!

Grote zalen met heel veel zwangere en zojuist bevallen vrouwen en daar tussendoor familie die de patiënten moeten verzorgen!!! Een ware “heksenketel”!! Herman heeft later het meisje met haar dochtertje weer opgehaald en naar haar familie gebracht.

Belangrijk voor de missiepost is ook om na te denken over zelfvoorziening!! Hoe kunnen we winstgevende projecten maken, waardoor het kinderhuis en het hospitaal open kunnen blijven! Er is een veeteelt project gestart , een landbouw project en er komt, hopen we, zeer binnenkort een persmachine voor zonnebloemen zodat we onze eigen olie kunnen produceren en eventueel verkopen. Land is er genoeg, de grond is vruchtbaar, maar hoe maak je de grond winstgevend, dat is en blijft een groot probleem, zeker zonder wegen om producten af te voeren.!! Welke producten zijn houdbaar en winstgevend???

Arbeidskrachten zijn goedkoop!!! Wij krijgen graag reacties op dit onderwerp!!! .!! Elk idee is hier welkom!!!

Een lieve groet van beiden.

Nu ik de datum typ kan ik me nauwelijks voorstellen dat het pas januari is. Het is hier mooi weer met af en toe een tropische regenbui. Toch is er veel minder water dan andere jaren. Wij hoorden dat er in Kenia en Kongo hier betrekkelijk dichtbij, grote droogte heerst en hongersnood. Men is hier oprecht bezorgd over het weinige water dat uit de lucht komt vallen, teveel is niet goed, maar met te weinig groeien de gewassen niet voldoende.

Wij zijn begonnen met het maken van goten, om het regenwater op te vangen. Deze week beginnen we met het graven van een groot gat in de grond om daar een opvang bassin te maken, zodat we het “dure” water alleen voor de bereiding van voeding en als drinkwater gebruiken en uit het bassin water gebruiken om te wassen en de tuin de begieten.

We hopen een voorbeeld neer te zetten, want echt zuinig met water zijn ze hier niet. Zoals ik al vaker heb gezegd; ze denken aan vandaag en vergeten dat morgen komt.

We kunnen nu de eerste Hollandse sperziebonen eten (Durk bedankt dat je ze meegaf), en ook de tuinbonen komen de grond al uit! De banaanbomen beginnen te groeien en de geraniums tieren welig!

Afgelopen zondag zijn we begonnen met de zondagschool. We zijn nog niet zover dat de kinderen door hebben dat we de zondagsschool alleen op zondag houden tijdens de kerkdienst! Vorige week donderdag stonden hier al 50 kinderen op de stoep.

We hebben er maar een gezellige middag van gemaakt, want anders lopen ze toch bij de deur om. Zondagmorgen waren er zeker 60/70 kinderen die mee gingen naar de zondagschool: het was reuze gezellig en toen we na het verhaal en een nieuw lied ook nog eens kleurpotloden te voorschijn toverden, kon het voor hun niet meer stuk… Het is ontroerend om mee te mogen maken hoe blij kinderen met een potlood zijn om te tekenen.

Sommigen hebben nog nooit een potlood vastgehouden en anderen maken meteen de mooiste tekeningen. Na afloop van de dienst hebben ze keurig hun potloden weer ingeleverd en er was geen potlood weg!!

Na afloop vonden wij dat we van onze zondagmiddag mochten genieten, maar…. Om twee uur stonden er alweer twintig kinderen die zondagschool wilden!! We hebben ze nog even fijn laten tekenen en na een uurtje naar huis gestuurd. Maar om vier uur stonden er weer zoveel kinderen op de stoep… En maandagmorgen weer… Onze hulpen hebben ze nog maar een keer uitgelegd dat het alleen op zondag is!! Maar we zijn heel blij dat deze kinderen een paar gelukkige uren hebben gehad. Vanaf morgen gaan we een leerplan opzetten voor kleuterscholen. Want kinderen tot en met zeven jaar mogen niet naar school en soms zijn ze er hard aan toe. Wij denken te beginnen vanaf vijf jaar, maar moeten eerst de mogelijkheden nog goed onderzoeken. We hebben hier niet de beschikking over speel- en leermiddelen dus we zullen het eenvoudig moeten houden met kleurpotloden en spelletjes.

We hopen er ook een beker melk of thee te kunnen schenken, maar dat hangt van de kosten af en natuurlijk tanden poetsen!!! Verder kunnen ze hier met weinig, veel creatiefs doen. Maar juffen en meesters: houd me eens op de hoogte van verschillende mogelijkheden.

Wij hopen naast de tandenborstels nog wat geld te hebben voor ballen en touwen en misschien wat verf!! Dan kunnen we aardig bezig met de fijne en grove motoriek.

Kinderen hebben gewoon wat aandacht en boven alles liefde nodig! We hebben een meisje in huis van 17 jaar. Ze is hier voor de huishouding, de was en het eten. Ze woont bij haar broer en schoonzus.

Vorige week ontdekte ik dat ze al haar verdiende geld af moest geven aan haar broer. Maar dat is het ergste niet! Soms komt ze na de middag doodmoe bij ons aan, want ze moet ook voor het eten en de huishouding bij haar broer zorgen. Ze is gewoon blij als ze tussen de middag niet naar huis kan/hoeft.

Zaterdagmiddag hebben we met een groot stel een gezellige thee georganiseerd en ik heb haar voor het eerst zien lachen!! Kinderen hebben hier al jong zorgen, moeten mee helpen met het werk en vanaf drie/ vier jaar moeten ze voor hun broertjes en zusjes zorgen, of nichtjes en neefjes. Vanaf heel klein zijn ze op het land om voor de tuin te zorgen, de geiten te hoeden en de stieren te weiden. Eigenlijk herinner ik me deze verhalen van onze ouders en grootouders: rond 1900/ 1930 zo leven we hier. Met dit verschil dat de nieuwe tijd, of m.a.w. het westen, hier heel snel naar toe komt en wij er 100 jaar over hebben kunnen doen. We zijn in elk geval heel blij dit werk te mogen doen: het is en blijft heel bijzonder om dit leven mee te mogen maken en te leren kennen.

Graag zou ik jullie met foto’s verblijden, maar helaas heb ik nog geen computer gevonden waar dit op kan, dus jullie moeten het met onze verhalen doen!

veel en tot de volgende keer!!

Een nieuwe start in het nieuwe jaar! We hebben er zin in en zijn al begonnen met verschillende werkzaamheden. We hebben een programma opgezet voor de godsdienst leraren van de lagere school en van de middelbare scholen. De eerste les is geweest en de jongens willen graag in plaats van een les, twee lessen per week. Ze vinden het heel leuk en zijn erg leergierig. Daarnaast gaan we een programma opzetten voor kleuterscholen in de wijde omgeving.

Kinderen lopen hier tot zeven jaar rond het huis. We willen ze een programma gaan aanbieden, maar hoe dat precies vorm gaat krijgen weten we nog niet precies, omdat we eerst de mogelijkheden gaan onderzoeken. We weten wel zeker dat we op deze manier een goede start aan de kinderen kunnen meegeven en ook gemakkelijk in contact kunnen komen met moeders. De komende weken gaan we verschillende plaatsen bezoeken en de mogelijkheden onderzoeken. Het is natuurlijk heel anders dan in Nederland: materiaal om mee te spelen is er niet, maar ik hoop wat kleurpotloden e.d. te kunnen kopen.  We moeten mensen opleiden om met de kinderen te werken, maar met weinig materiaal en veel creativiteit kun je toch veel doen. Alles ontdekken kost veel tijd, maar beter later goed beginnen, dan te vlug half! 

We hebben kennis gemaakt met verschillende kerkelijke autoriteiten, maar we willen heel duidelijk er voor iedereen zijn. Dat is trouwens ook de opdracht binnen de missiepost. De post is niet aan een speciale kerk gebonden. We zijn ook heel dankbaar voor de giften die binnen komen van verschillende kanten. We hebben inmiddels een jongen kunnen helpen om te beginnen op de middelbare school. Zijn vader verdient ongeveer €20 per maand en de school kost €100 per jaar plus reiskosten en boeken. Hij is de oudste uit een gezin van zes kinderen, dus iedereen die op zijn vingers kan tellen snapt dat het voor deze jongen anders niet mogelijk zou zijn om verder te leren. Dat zijn trouwens grote problemen hier, waarover we gisteren ook hebben vergaderd. Mensen die te arm zijn om de dokter te betalen worden op de post wel geholpen, maar er zijn teveel mensen die niets kunnen betalen. Met als gevolg dat er bijna geen medicijnen gekocht kunnen worden. Hoe weet je nu zeker dat iemand het echt niet kan betalen. Hoe hou je het ziekenhuis toch draaiend? Een belangrijke opgave voor de post hier. Er is in de wijde omgeving geen ziekenhuis en naar de stad is geen optie voor mensen die geen geld hebben.

Gelukkig is de manager Moses nu bezig om de “radiocall” voor elkaar te krijgen, zodat men vanuit de dorpen contact kan zoeken en niet eerst een boodschapper (lopend) hierheen hoeft te sturen. De wereld is hier wel aan het veranderen, maar de verschillen zijn niet te bevatten, zo groot. Aan de ene kant televisie en mobieltjes voor een enkeling, voor de dorpen hier iets verder vandaan en nauwelijks eten en helemaal geen geld. Aan de ene kant de middelbare school met lessen over gezondheidszorg, computers e.d. En geen geld om eten of kleding te kopen, laat staan je kind naar school te sturen.

Het verschil met Nederland is nauwelijks uit te leggen, leg maar eens aan iemand uit hoe koffie proeft. Iemand die nog nooit koffie heeft gezien of geroken. Leg maar eens aan iemand uit die niet kan zien hoe een leeuw eruit ziet. Je kunt hem moeilijk laten voelen. Laat staan ruiken. Woorden alleen zijn heel beperkt.

Dat merk ik steeds weer als ik iets op het blog wil schrijven: waar te beginnen en vervolgens waar te eindigen, er is zoveel te vertellen. we blijven ons verbazen, maar ook weten we heel zeker dat het goed is dat we hier zijn. Voor vandaag laat ik het hierbij. We hopen snel weer iets van ons te laten horen.