Blog

Het is 4 maanden geleden sinds de blog over de kleuterschool, dus tijd voor een update. Er is veel gebeurd sindsdien. Op 23 mei zijn de 4 leerkrachten begonnen met hun studie voor het middelbare
schooldiploma.

Er is veel overleg geweest en omdat hun salaris veel te laat kwam, waren de leerkrachten net te laat voor de officiële registratie voor dit schooljaar. Nu wordt dit jaar, 2017, gebruikt om ze klaar te stomen voor de pre-secondary test (een soort cito eindtoets). Daarna moeten ze in 2 jaar het diploma halen via een speciaal volwassenonderwijs programma, aangepast aan hun situatie. Dus tot november 2019 hebben ze elke middag les van 13 tot 17.30 uur in een van de kleuterlokalen. De docenten van de middelbare school komen daarheen om de lessen te geven! Het is behoorlijk intensief, want er komt ook nog veel huiswerk bij. Ze lopen tegenwoordig altijd met hun schriften onder de arm en zijn heel fanatiek.

De kleuters komen elke dag van 9 tot 11 uur naar school en ze worden klaargestoomd voor de eerste klas van de Primary school. Ze zijn meestal 4 als ze komen, maar er is een nieuwe regel dat ze pas naar de eerste klas mogen als ze 6 zijn en minstens één jaar kleuteronderwijs hebben gehad. Wat moeten ze volgens het curriculum dan kunnen? De cijfers 1 – 10 kunnen schrijven, kunnen tellen en alle letters kunnen benoemen en schrijven! Ga er maar aan staan! Daarom wordt er elke dag geschreven, eerst op een lei en dan in een schrift. Dat vormt het grootste deel van het onderwijs in de 4 kleutergroepen. De dagen zijn vrij eentonig: van 9 tot 10 schrijven en daarna buiten spelen tot 11 uur. Alleen de oudste kleuters gaan meestal korter naar buiten.

De ouders moeten zelf schriften kopen met het gevolg dat ze allemaal verschillende lijntjes hebben. We proberen nu te regelen dat de school gaat inkopen en de ouders de schriften van school kopen, zodat elk kind dezelfde schriften krijgt. Leren schrijven met een hulplijntje op de juiste plaats is toch echt gemakkelijker! Bovendien is dit voor ouders nog goedkoper ook!

En hoe zit het met al het materiaal dat nu netjes in het kantoor staat? Veel ervan is helaas niet erg geschikt voor kleuters en wat er wel geschikt is, wordt niet gebruikt omdat men niet weet hoe het in te zetten. Dat probeer ik nu een beetje aan te pakken.

Wat doe ik zoal:
Eén week heb ik de groep met jongste kleuters gedraaid, omdat Thomas ziek was. Agnes helpt me altijd met alles. Ik doe voor, zij vertaalt. Ze kan nauwelijks Engels, dus we lachen wat af! We hebben duplo gebruikt voor kleuren en aantallen aanleren en er ook veel mee geëxperimenteerd. Maar altijd wèl beginnen met schrijven op een lei met een stompje krijt: de 1 of een rondje.
In diezelfde groep heb ik met een paar kinderen achter in de klas gezeten om dingen uit te proberen, terwijl Digna schrijfles gaf. Je merkt goed dat de kinderen daar absoluut niet aan gewend zijn, dus dat stoorde te veel. Nu zit ik in het kantoortje en komt er steeds een groepje van 4 kinderen naar mij toe.

Ik laat ze kennis maken met memorykaartjes, zo’n bol met 10 vormen en bijbehorende gaten, waar ze doorheen moeten en puzzels van 4 en 6 vierkante stukjes van een huis, een haan, een vis, etc. Flip heeft die gemaakt van dik karton (de doos die om de koelkast zat!). De kleinste puzzel die ze op school hebben is 15 stukjes: dat duurt nog even, voor ze daar aan toe zijn.

Al deze dingen krijgen de meeste kinderen bij ons al heel jong thuis aangeboden, vanaf de wieg eigenlijk, maar hier zien de kleuters het voor het eerst, dus helemaal vooraan beginnen, maar het gaat wel snel. De kinderen vinden het leuk en zijn enthousiast. Alle puzzels worden ook door de leerkrachten steeds fanatiek gedaan, vaak op een tafeltje buiten, tijdens het buitenspelen. Binnenkort gaan we uitbreiden naar puzzels van 9-12-16 stukjes. We hebben nog karton genoeg!

Ook heb ik een dag de oudste kleuters les gegeven: Oscar moest naar een vergadering. Agnes was er nog niet dus het eerste half uur was ik alleen. Flip heeft wandplaten gemaakt van 1 tot 10 (cijfers en afbeeldingen erbij). Die hangen in die groep, dus kon ik die gebruiken. Alleen al het feit dat ik de kinderen door elkaar beurten gaf en ze mochten antwoorden vanaf hun stoel, was voor hen al zó anders! Ze waren zeer enthousiast! Ook kregen ze later een Nederlandse krul van de juf in hun schrift, vonden ze geweldig. Hier schrijft de meester een v. De volgende dag moest ik speciaal komen om weer een krul te zetten in elk schrift!

Sinds 2008 is er hier in Kilangala een kleuterschool, opgezet en gefinancierd door de Nederlandse stichting ProtanZ. Er werden 4 mensen aangetrokken die anderhalf jaar een speciale training voor pre school teachers gingen volgen in Morogoro in noord Tanzania. Er werd een gebouw neergezet met 4 lokalen en een kantoortje  en de opleiding en de salarissen werden betaald door ProtanZ. Daarnaast  werd in de loop der jaren een primary school  gebouwd, elk jaar één lokaal erbij. In 2015 waren er 4 lokalen en een kantoor klaar en inmiddels wordt de laatste hand gelegd aan nog 5 lokalen en de laatste woningen voor de leerkrachten. De bouw is betaald door ProtanZ. De hele primary school  is inmiddels overgedragen aan de Tanzaniaanse overheid.

In 2015 is afgesproken dat ook de kleuterschool overgedragen zou worden vanaf januari 2016. In juni 2016 kregen de leerkrachten van de kleuterschool te horen dat zij geen salaris konden krijgen, omdat ze niet als leerkracht erkend worden, want ze hebben geen middelbare- school diploma.  Na een half jaar zonder salaris  te hebben gewerkt zijn ze gestopt met lesgeven. Sinds er een nieuwe regering is, zijn de wetten aangescherpt voor het opleidingsniveau van de leerkrachten. Volgens mij een goede zet om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren.

Inmiddels is ProtanZ bereid voorlopig de salarissen weer te betalen en de bedoeling is de 4 leerkrachten hun middelbare school diploma alsnog te laten halen. Er is een middelbare school hier vlakbij en daar is nu overleg mee. Er komt een hoop bij kijken: inschrijfgeld, lesmateriaal, apart  les ’s middags door docenten van de middelbare school. De motivatie van de leerkrachten is nog het belangrijkst.

De kleuterschool is sinds 9 januari weer open en ik ben er sindsdien elke dag wel geweest om te helpen met het weer bruikbaar maken van de lokalen, materialen uitzoeken, schoonmaken, sorteren etc. Ook Agnes helpt goed mee: zij is kookster en manusje van alles op de kleuterschool; een soort conciërge. Ze kan geen woord Engels, dus leer ik van haar Ki Swahili woordjes. Het was nogal een rotzooitje. Het blijkt dat één leerkracht van de primary school  de kleuters (60 ongeveer) heeft opgevangen in haar eentje, toen de pre-school leerkrachten gestopt waren.  Eén lokaal stond barstensvol met tafels en stoelen en het materiaal  lag overal en onder het stof. Inmiddels is al het materiaal gesorteerd, schoongemaakt en enkele puzzels zijn weer compleet. Alles staat nu prachtig tentoongesteld in het kantoor.  Wat is er zoal: Mooie puzzels van o.a. Afrika, Tanzania en een van Canada, helaas meer geschikt voor oudere kinderen. Maar er is ook genoeg wel geschikt voor kleuters: veel duplo en soortgelijk nog groter plastic bouwmateriaal, vormpjes, memoryspelletjes, plastic cijfers en letters, schuurletters, etc. Dit materiaal is afkomstig uit Canada en Nederland, maar de leerkrachten hebben tijdens hun opleiding in Morogoro ook veel zelfgemaakt: triplex puzzels voor verschillende vormen, groottes, kleuren en ook een dominospel.

De kleuters zijn er elke morgen van 9 tot 11 uur. Het zijn er nu 72 en verdeeld over 4 leeftijdsgroepen.  De tafels staan in elke klas in rijen en het eerste uur wordt besteed aan het schrijven van een letter (b.v. de a voor de oudsten) of een  cijfer (de 1 voor de kleintjes) met krijt op een lei. Eerst maakt elk kind er één op het bord (allemaal netjes ná elkaar), dan op een lei (elk kind heeft er een op zijn tafel). Kinderen die het goed kunnen, krijgen daarna een schrift en met een potlood schrijven ze een bladzijde vol. De rest blijft oefenen op de lei. Het tweede uur spelen ze meestal buiten, tenzij het regent. De bedoeling is dat ze dan ook maïspap krijgen, maar de ouders moeten zelf voor maïs zorgen en dat is nu nog niet geregeld.

Al met al ziet de school er weer goed uit en komen er nog elke dag kinderen bij. Gisteren regende het pijpenstelen, dus konden de kleuters niet naar huis. I.p.v. om 11 uur gingen ze pas rond 1 uur naar huis. De kleuters zitten dan gewoon rustig op hun stoeltjes te wachten en zachtjes te praten. Uiteindelijk  is er een leerkracht die liedjes gaat zingen met zijn groep, een verhaal vertelt en later ook met memorykaartjes aan de gang gaat. Heel leuk om te zien. Ik zat ondertussen stapels oude  gebruikte schriften (soms nog uit 2008!) te sorteren. In half volle schriften worden de gebruikte bladzijden aan elkaar geniet, daarna wordt het oefenschrift. Soms zijn er alleen losse vellen over, dat worden kladblaadjes. Ik blijk toch echt wat met oud papier te hebben, zelfs in Afrika!

Er is voor mij genoeg te doen. Adviseren over materiaal-inzet en -gebruik, het liefst elke dag in elke groep. Volgens mij is er erg weinig van gebruikt. Ik denk dat ik eerst met de leerkrachten alle spelletjes langs ga om te horen of ze al iets gebruikt hebben en wat ze ervan vinden.

 

Jaarverslag 2016 Stichting ProTanZ
Project ‘Ineke Alberda Scholen’ Kilangala, Tanzania

 

 

Overzicht: Het jaar 2016 in de belangrijkste punten 

1. Hoogtepunt: het dubbel lokaal 3 & 4 in gebruik genomen.
2. Hoogtepunt: de in dienst name van de kleuterschoolonderwijzers door overheid.
3. Hoogtepunt: het maken van een totaalbudget om de gehele school af te bouwen.
4. Hoogtepunt: inkoop alle materialen voor de resterende hoofdgebouwen.
5. Dieptepunt: kleuterschoolonderwijzers toch niet in dienst overheid.
6. Het zoeken naar een oplossing.
7. Hoogtepunt: De afbouw van het dubbel lokaal 5 & 6 

 

Het jaar door 

1) 2016, januari: nieuwe groep 4 naar de lagere school.

In januari 2016 (januari is de maand van de overgang in Tanzania) is lokaal 4 in gebruik genomen door de nieuwe groep 4. Ieder jaar wordt een nieuwe groep vanuit de kleuterschool toegevoegd aan de lagere school volgens het groeiprincipe, in 2017 zal dat dus groep 5 worden etc. De kinderen worden opgeleid in de in 2008 geopende, en sindsdien goed functionerende, kleuterschool. Vanaf 2013, toen de lagere school in Kilangala met klas 1 startte, zijn alle kinderen naar de ‘Ineke Alberda’ Lagere School en hoeven dus niet meer naar het 5 km verder gelegen Kipande te lopen, waar ze les kregen in overvolle klassen. De afspraak is nu dat er maximaal tot 45 kinderen in een klas mogen.

 

 

2) 2016, februari: de kleuterschoolonderwijzers in dienst bij de overheid.

In 2013 is de lagere school officieel overgenomen door de overheid. De kleuterschool, althans de onderwijzers, bleven buiten de overname omdat zij eigenlijk niet meer over de juiste opleiding beschikten. Iedereen die in dienst staat van de overheid moet minimaal een vier jarige middelbare schoolopleiding hebben doorlopen.

De leraren van de lagere school werden vanaf 2013 door de overheid zelf aangesteld en betaald. Zij (de overheid) vroeg ons nog 3 jaar respijt om intern een oplossing te vinden om de onderwijzers van de kleuterschool in dienst te kunnen nemen en vroeg ons hen zolang nog te betalen. De definitieve in dienst name zou dus in 2016 gebeuren. 

Derhalve togen wij tijdens iets aanwezigheid in Tanzania op woensdag 3 februari 2016 naar Namanyere, zetel van de regionale overheid van het district Nkasi waaronder ook Kilangala valt. Uiteindelijk werden wij toegelaten bij de hoogste baas, de DED (Director Educational Department) van het departementale onderwijs. De onderhandelingen verliepen moeizamer dan verwacht, maar werden succesvol afgesloten met het volgende resultaat:

• De overheid zal de vier onderwijzers van de kleuterschool met terugwerkende kracht per 1 januari 2016 in dienst nemen.
• Wij, als ProTanZ, zullen hun studiekosten meehelpen te financieren. De onderwijzers moeten namelijk een NACTE gecertificeerd diploma halen.

Deze overeenkomst met de Districtsoverheid in Namanyere betekent heel veel voor onze Stichting ProTanZ.

Ten eerste: Principieel. Een van de belangrijkste doelstellingen van ProTanZ is dat de ‘Ineke Alberda Scholen’ in zijn totaliteit uiteindelijk geheel in handen te geven van de overheid. Onze bemoeienis aldaar behoort eindig te zijn, daar is onze gehele strategie op gericht.

Ten tweede: Financieel. Wij hoeven nu de onderwijzerssalarissen niet meer te betalen en kunnen ons budgettair dus geheel richten op het afbouwen van het totale scholencomplex.

 

 

3) 2016, maart: totaalbudget om de scholen geheel af te bouwen.

In 2014 is een totaaloverzicht gemaakt van de staat van alle onderdelen van het  ‘Ineke Alberda Scholenproject’ zoals die oorspronkelijk door ons zijn toegezegd te realiseren. 

Dit overzicht kreeg de naam: ‘Blueprint’. De Blueprint is een soort boekhouding van de:

• al (op dat moment) gerealiseerde materiële en immateriële dingen (zoals gebouwen, opleidingen)
• de dingen die op dat moment onder constructie waren
• de zaken die nog gerealiseerd moesten worden, met een tijdspad wanneer het gerealiseerd kon zijn. 

Uit dat overzicht bleek dat eigenlijk, vanaf dat moment, de totale contouren van het gehele scholenproject zichtbaar waren op het schoolterrein en dat het geheel in 2018-2019 voltooid zou kunnen worden, mits er zich geen calamiteiten zouden voordoen.
Naar aanleiding van deze blueprint kwam in 2016 de gedachte op dat het mogelijk moet zijn om een budget te maken van alle nog te maken kosten om het scholenproject in zijn totaal te realiseren. Tijdens mijn aanwezigheid in Kilangala in 2016 kwam dit budget in zijn geheel klaar om met een totaal bedrag van €60.000,- de gehele school af te bouwen.

 

4) 2016, april – juli: sponsoractie ‘De laatste slag’; aanschaf van materialen.

De stille hoop achter de blueprint en het bovengenoemde budget was om in een keer al het benodigde geld te kunnen verwerven met een sponsoractie genoemd ‘De laatste slag’.
Deze hoop bleek een beetje te rooskleurig, het lukte dus niet om €60.000,- bij een te brengen, maar wel het gigantische bedrag van €46.000,-. Dit werd mogelijk doordat onze eigen inbreng van €20.000,- werd verdubbeld door de ZZg met daar bovenop nog eens een bedrag van €6000,-.

Wij hadden uitgerekend dat het met deze €46.000,- mogelijk moest zijn om alle materialen aan te schaffen voor de nog resterende gebouwen, alvorens de prijzen rond juli-augustus drastisch zouden stijgen vanwege de hoge inflatie.

Zo is op 7 augustus 2016 ons deel van €20.000 overgemaakt naar ZZg die het gehele bedrag heeft van €46.000,- overgeboekt naar de schoolrekening in Tanzania. Hiervan zijn alle belangrijke bouwmaterialen aangeschaft en opgeslagen. (Zie foto’s hieronder) Van deze materialen zullen in 2017 de resterende gebouwen worden vervaardigd.

 

 

In 2016 heeft Kilangala elektriciteit gekregen, wij hebben het ook in de klassen laten aanleggen. De elektriciteit zal een nieuwe periode inluiden in de regio.

 

 

5) 2016, September – Oktober: het dieptepunt. Onderwijzers niet uitbetaald.

Het jaar 2016 zou eigenlijk te boek moeten gaan staan als een van de belangrijkste jaren in de ontwikkeling van de ‘Ineke Alberda Scholen’, ware het niet dat wij er rond oktober achterkwamen dat de onderwijzers van de kleuterschool geen onderwijs meer wilden geven. (slechte berichten worden in de Afrikaanse cultuur vaak niet doorgegeven, want worden als een soort falen gezien) Wat bleek namelijk? De overheid had nooit en te nimmer de beloofde salarissen uitbetaald, zodat de onderwijzers al een lange tijd zonder inkomsten zaten. 

Nu is het betalen door de overheden een lastig ding, maar hier schuilt nog iets anders achter. De nieuwe Tanzaniaanse President Magufulie, die zeer geliefd is, voert een zeer sterk, om niet te zeggen, zeer rigoureus anticorruptie beleid. Zijn bijnaam is de ‘Bulldozer’. Sinds zijn aantreden zijn reeds  tienduizenden ambtenaren op staande voet ontslagen die niet aan bepaalde eisen voldeden.

Zijn laatste missie is het ontslaan van alle leerkrachten die niet de vereiste opleiding hebben, namelijk tenminste 4 jaar Secundairy School. (zie hiervoor het zeer interessante artikel van Seada Norhussen uit Trouw van zaterdag  29 april 2017) 

En dat is dus eigenlijk het geval met de onderwijzers van de kleuterschool: zij zijn mensen uit het volk gekozen, die vanwege ProTanZ een, overigens uitstekende, opleiding tot kleuterschoolonderwijzer hebben genoten, (die overigens in 2008 meer dan voldoende was) maar niet de vereiste Secundairy School opleiding in hun bezit hebben.
Dat is, denk ik, de meest plausibele verklaring achter de houding van de districtsoverheid in Namayere. Vanzelfsprekend verdient deze houding geen schoonheidsprijs 

Ondertussen zaten wij met de gebakken peren. De kleuterschool opheffen is geen optie. In de gehele context van het educatiesysteem in Kilangala speelt de kleuterschool een te grote rol. Deze school geeft de goede basis aan de kinderen, zowel onderwijskundig als op emotioneel gebied.
Wij hebben er uiteindelijk voor gekozen om, althans tijdelijk, de salarissen van de onderwijzers weer te gaan betalen, om in ieder geval het onderwijs weer te garanderen.

 

6) 2016, november – december: het zoeken naar een oplossing.

Het zal duidelijk zijn dat de geschetste ontwikkeling een grote inbreuk op ons beleid betekent.
Niet alleen de financiële kant is een grote domper, immers moeten wij opnieuw een post op voeren voor salarissen en onderwijs, welke bedragen dus niet meer gebruikt kunnen worden om de school geheel af te bouwen. Maar ook een domper op beleidsmatig terrein, namelijk het overdragen van het gehele scholenproject aan de overheid. Zoals gezegd: wij willen daar eindig zijn. Een en ander betrekt dus op zijn minst uitstel van de uiteindelijk overdracht.

Sinds november december zijn wij dus opzoek naar een methode om de onderwijzers naast het geven van de lessen op de kleuterschool zelf, de vereiste middelbare school opleiding te laten volgen. Dit is een zeer intensief proces, met allerlei valkuilen maar in mei 2017 is een adequate oplossing gevonden, zeker ook door het werk van het tijdelijk in Kilangala gevestigde echtpaar Flip en Felice de Haan.

Maar over die oplossing  volgend jaar meer.

 

7) 2016, december: de afbouw van het dubbel lokaal 5 & 6.

Tenslotte heeft in december de grote investering uit het jaar 2015 zijn voltooiing gekregen: het dubbellokaal met de klassen 5 en 6, alwaar in januari 2017 groep 5 van de lagere school zijn  intrek heeft genomen. (zie foto’s hieronder)

 

 

8) Resume

Al met al is, ondanks de domper uit oktober, het jaar 2016 toch een goed jaar geweest voor de ‘Ineke Alberda Scholen’ en daarmee voor ProTanZ.

Naast de hoofdinvestering uit 2015 waarmee het dubbel lokaal 5 en 6 is gebouwd zijn er ook andere, kleinere ontwikkelingen geweest: de scholen nood schoollokalen hebben alle elektriciteit gekregen door een extra investering. Verder zijn ook de fundamenten gelegd voor het triple-lokaal 7, 8, 9, waarop nu in 2017 dit gebouw al is opgerezen en van dakplaten voorzien. (Zie foto’s hierboven). Ook de fundamenten van de laatste 3 te bouwen staffhouses zijn gelegd. Dagelijks krijgen nu meer dan 200 kinderen les op de scholen in een dorp waar vroeger totaal geen onderwijs was.

En ieder jaar komt er weer een nieuwe steen aan de groeidiamant bij en wellicht is het vervelende incident met de overheid ook om te buigen naar een meer adequate opleiding voor de onderwijzers, zodat de overheid de leerkrachten alsnog in dienst kan nemen… en daar gaat steeds meer op lijken.

Ik denk niet dat er een beter scholenproject te vinden is als die van de ‘Ineke Alberda Scholen’.

 

Namens Stichting ProTanZ, Herman Hendricks, coördinator

Naast alle klaslokalen moeten wij in de overeenkomst met de overheid ook voor de woningen van de onderwijzers van de lagere school zorgen, de zogenaamde  staffhouses.

Van de 7 stuks in totaal (voor iedere onderwijzer één) zijn er reeds 4 gereed en zijn de laatste 3 in aanbouw. Ook dit gebouw volgt het principe van drie in een lijn, op die manier worden de bouwkosten goedkoper. De eerste vier huizen zijn allemaal los gebouwd.

De bouw is einde mei, begin juni gevorderd tot raamhoogte. Er wordt nu met man en macht aan gewerkt, zodat ook dit onderdeel van de groeidiamant binnenkort klaar zal zijn.

Een van de laatste telgen aan de groeidiamant is het triple-lokaal: drie klassen aaneen in een rij. Dit gebouw sluit de ‘achterwand’ van het schoolplein af. 

Op de foto zie je hoe de dakspanten op de muren worden geplaatst, een indrukwekkend gezicht. Het doet denken aan het plaatsen van de dakspanten op de kleuterschool in 2007, hetgeen er nog indrukwekkender uitzag. Op de laatste foto zie je hoe de golfplaten op het dak worden gelegd. Op vrijwel alle gebouwen in Tanzania ligt golfplaat als dakbedekking, behalve nog in heel armoedige situaties, waar nog steeds gras als dak toegepast wordt. 

De fundatie van dit gebouw is in 2016 gelegd, het dak is dus onlangs geplaatst (mei 2017).

Nu resteert nog de afwerking en het meubilair. Het ligt in de lijn van de verwachting dat het triple-lokaal in 2017 geheel klaar zal zijn.